پژوهشكده تحقيقات اسلامى
65
سرداران صدر اسلام (فارسى)
ابن عساكر در تاريخ خود آورده است ، كه در جنگ جمل هفتاد نفر از اهل بدر ( كسانى كه در جنگ بدر شركت كرده بودند ) و هفتصد نفر از آنان كه زير درخت « 1 » با پيامبر ( ص ) بيعت كرده بودند ، در ميان تعداد بسيارى از اصحاب رسول خدا ( ص ) همراه امير مؤمنان على ( ع ) بودند ، و سه تن از تابعين صحابه كه رسول خدا بهشت را به ايشان بشارت داده بود ، يعنى اويس قرنى ، و جندب الخير ، و زيدبن صوحان نيز با آن حضرت بودند . « 2 » مبارزهء زيد زيد در جمل مظهر سلحشورى و روح شهادت طلبى و جانبازى بود ، و از اينكه در موقعيّتهاى حسّاس و پرخطر قرار گيرد باكى نداشت . ابن عساكر در تاريخ خود آورده است كه در واقعهء جمل نيمى از سپاهيان على ( ع ) از قبيلهء ربيعه و نيم ديگرشان از قبيلهء مضر بودند ( موقعيّت رزمى قبيلهء مضر به علت نزديك بودن به شتر عايشه ، بسيار حسّاس و خطرناكتر بود ) . بنى صوحان ( زيد و برادرانش كه شاخهاى از طايفهء ربيعه بودند ) از على ( ع ) خواستند كه به آنان اجازه دهد در ميان قبيلهء مضر موضع بگيرند ؛ آن حضرت اجازه فرمود . در آن حال مردى به زيد گفت : « چرا مىخواهى در برابر شتر عايشه و در ميان قبيلهء مضر باشى ؟ مگر نمىدانى كه با اين كار در يك قدمى مرگ قرار خواهى گرفت ، از اينجا كناره بگير ، و به ميان ما بيا . » زيد در پاسخ گفت : « مرگ همان چيزى است كه ما در آرزويش هستيم . » « 3 »
--> ( 1 ) . اين بيعت كه به نام بيعت شجره يا بيعت رضوان ناميده شده است ، در ماجراىحديبيّه ، در سال هفتم هجرى اتفاق افتاد ، كه در آن روز بار ديگر مسلمانان با پيامبر ( ص ) تجديد بيعت كردند ( تفسير نمونه ، ج 22 ، ص 65 با تلخيص ) . ( 2 ) . تهذيب تاريخ دمشق ، ج 6 ، ص 16 . ( 3 ) . تهذيب تاريخ دمشق ، ج 6 ، ص 16 .